Από τη Φιλοξενία στη Βιωσιμότητα: Οι εμπειρίες των ασκούμενων του GreenHost στην Ιταλία
Από τα Απέννινα Όρη, κοντά στο Ρέτζιο Εμίλια, έως το νησί Έλβα και τη Λιγουριανή Ριβιέρα, οι εκπαιδευτικές εμπειρίες που υλοποιούνται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου GreenHost αναδεικνύουν πώς ο τομέας της φιλοξενίας μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες μάθησης, ανταλλαγής γνώσεων και ανάπτυξης ενός τουριστικού τομέα με μεγαλύτερη ευαισθησία και σεβασμό προς τις τοπικές κοινωνίες και τον τόπο.
Τι κοινό έχουν ένα βιβλίο συνταγών αφιερωμένο στη γαστρονομία του νησιού Έλβα, ένα επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι νερού και η παρασκευή ενός παραδοσιακού φαγητού σε μια κουζίνα των Απεννίνων Ορέων;
Εκ πρώτης όψεως, ελάχιστα πράγματα. Ωστόσο, καθεμία από αυτές τις δραστηριότητες αποτελεί ένα πρακτικό παράδειγμα εφαρμογής της βιωσιμότητας στον τομέα του τουρισμού.
Μέσα από τέτοιες εμπειρίες, η Katia, η Ilaria, ο Gabriele, η Fatima και ο Vladimir, πέντε νέοι που συμμετέχουν στο ευρωπαϊκό έργο GreenHost, ανακάλυψαν τι σημαίνει να εργάζεται κανείς σε έναν πιο υπεύθυνο και βιώσιμο τουριστικό τομέα.
Οι πέντε νέοι φιλοξενήθηκαν στην Ιταλία από τρεις οργανισμούς που αποτελούν μέλη του AITR (Fondazione di Partecipazione Turismo Responsabile): τους Case Valdesi, Sassi Turchini και Valle dei Cavalieri. Τρεις διαφορετικές εμπειρίες, που συνδέονται μέσα από ένα κοινό όραμα για τον τουρισμό, το οποίο θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο, αναδεικνύει την αξία των τοπικών περιοχών και λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων του στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Η φιλοξενία ξεκινά από τους ανθρώπους και η βιωσιμότητα από μικρές καθημερινές πράξεις
Στο Casa Valdese, στο Vallecrosia al Mare της Λιγουρίας, η Katia και η Ilaria ανακάλυψαν ότι η σωστά οργανωμένη φιλοξενία περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από την προετοιμασία μιας τραπεζαρίας ή τη διαχείριση των τραπεζιών.
Απαιτεί την ικανότητα επικοινωνίας με τους επισκέπτες, συνεργασίας με τους συναδέλφους, προσαρμογής σε ένα νέο περιβάλλον και συμβολής, μέσα από τις προσωπικές του ενέργειες, στη διασφάλιση της ποιότητας της διαμονής κάθε επισκέπτη.
Το κατάλυμα αποτελεί μέρος του δικτύου Case Valdesi, ενός δικτύου μη κερδοσκοπικών μονάδων φιλοξενίας που διαχειρίζεται η Diaconia Valdese και προωθεί έναν τουρισμό χωρίς αποκλεισμούς, βασισμένο στην αλληλεγγύη. Τα έσοδα από τις δραστηριότητες φιλοξενίας αξιοποιούνται για την υποστήριξη κοινωνικών πρωτοβουλιών.
Για την Katia, αυτή η εμπειρία αποτέλεσε πάνω απ’ όλα μια ευκαιρία να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στην επικοινωνία και τις συναναστροφές της με τους άλλους, καθώς και να κατανοήσει τη σημασία της προσεκτικής και υπεύθυνης παροχής υπηρεσιών.
Παράλληλα με τη βελτίωση των δεξιοτήτων της στην ομαδική εργασία, η Ilaria παρατήρησε ορισμένες από τις πρακτικές που εφαρμόζει το κατάλυμα για τη μείωση των απορριμμάτων, όπως η συλλογή και επαναχρησιμοποίηση των μπουκαλιών νερού.
Μια απλή, αλλά ουσιαστική ενέργεια.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις εμπειρίες τους είναι ακριβώς το εξής: η βιωσιμότητα δεν αποτυπώνεται μόνο μέσα από μεγάλες πρωτοβουλίες, αλλά και μέσα από τη συνδυαστική επίδραση πολλών μικρών, καθημερινών επιλογών.

Όταν η παράδοση γίνεται ευκαιρία για καινοτομία
Στο νησί της Έλβα, ο Gabriele και η Fatima απέκτησαν την επαγγελματική τους εμπειρία σε ένα διαφορετικό περιβάλλον: στο Sassi Turchini.
Το Sassi Turchini δραστηριοποιείται στον τομέα του κοινωνικού και προσβάσιμου τουρισμού, προσφέροντας ένα μοντέλο φιλοξενίας που λαμβάνει υπόψη τόσο την κοινωνική ένταξη όσο και την προστασία του περιβάλλοντος. Το κατάλυμα ξεχωρίζει για την έμφαση που δίνει στην προσβασιμότητα, καθώς και για την εφαρμογή λύσεων που αποσκοπούν στην υπεύθυνη χρήση των φυσικών πόρων.
Εδώ, η πρακτική άσκηση του Gabriele ακολούθησε μια ξεχωριστή κατεύθυνση: τη δημιουργία ενός βιβλίου συνταγών αφιερωμένου στη γαστρονομική παράδοση του νησιού της Έλβα.
Μια δραστηριότητα που συνδυάζει δύο φαινομενικά διαφορετικούς τομείς: την παράδοση και την ψηφιοποίηση.
Συγκεντρώνοντας συνταγές, υλικά και πληροφορίες σχετικά με τις τοπικές διατροφικές συνήθειες, ο Gabriele εμβάθυνε στη γνώση της γαστρονομικής κληρονομιάς της Έλβα, ενώ παράλληλα έμαθε να οργανώνει και να παρουσιάζει περιεχόμενο χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία.
Το αποτέλεσμα της δουλειάς του αναδεικνύει πώς οι τεχνολογικές δεξιότητες μπορούν να συμβάλουν στην ανάδειξη του τοπικού πολιτισμού, βοηθώντας στη διάδοση της ιστορίας του και καθιστώντας την ευρύτερα προσβάσιμη στο κοινό.
Για τη Fatima, από την άλλη πλευρά, η εμπειρία αυτή αποτέλεσε μια ευκαιρία να εξοικειωθεί με την καθημερινή εργασία στον τομέα της φιλοξενίας και της παροχής υπηρεσιών εστίασης.
Η επικοινωνία με τους επισκέπτες, η οργάνωση της τραπεζαρίας και η συνεργασία με το προσωπικό, τής έδωσαν τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επαγγελματικές και διαπροσωπικές της δεξιότητες. Πάνω απ’ όλα, αυτές οι δραστηριότητες της προσέφεραν την ευκαιρία να κατανοήσει πώς η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μπορεί να ενσωματωθεί στην παροχή υπηρεσιών, από τη μείωση των απορριμμάτων έως την πιο συνετή χρήση των διαθέσιμων πόρων.
Δύο διαφορετικές μαθησιακές εμπειρίες, λοιπόν, με ένα κοινό συμπέρασμα: η καινοτομία, η ανάδειξη των τοπικών παραδόσεων και η ποιοτική φιλοξενία μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά και να ενισχύουν η μία την άλλη.

Μια κουζίνα μπορεί να αφηγηθεί την ιστορία του μέλλοντος μιας τοπικής κοινότητας
Στο Succiso, ένα μικρό χωριό στα Απέννινα Όρη, κοντά στο Ρέτζιο Εμίλια, ο υπεύθυνος τουρισμός σημαίνει επίσης τη διατήρηση της ζωής και της δραστηριότητας μιας τοπικής κοινότητας.
Εκεί δραστηριοποιείται ο συνεταιρισμός Valle dei Cavalieri. Ιδρύθηκε το 1991 από μια ομάδα κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι επιδίωξαν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες μέσα από την παροχή υπηρεσιών, τις παραγωγικές δραστηριότητες, την εστίαση και τη φιλοξενία.
Η ιστορία του αναδεικνύει πώς ο τουρισμός μπορεί να στηρίξει την τοπική ανάπτυξη και να συμβάλει στη διατήρηση των κοινοτήτων που βρίσκονται σε απομακρυσμένες και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της ενδοχώρας.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Vladimir ολοκλήρωσε την πρακτική του εκπαίδευση στην κουζίνα, μαθαίνοντας να αναλαμβάνει εργασίες προετοιμασίας φαγητού και να ανταποκρίνεται στους ρυθμούς μιας επαγγελματικής κουζίνας.
Έμαθε να οργανώνει την εργασία του, να θέτει προτεραιότητες, να συνεργάζεται με την ομάδα και να βελτιώνει τις τεχνικές του στην παρασκευή παραδοσιακών εδεσμάτων, από την παρασκευή νιόκι έως την προετοιμασία κρέατος.
Ήταν μια εντατική εμπειρία που δοκίμασε την ικανότητά του να προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες και τον βοήθησε να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στις δεξιότητές του.
Και σε αυτή την περίπτωση, ανάμεσα στα υλικά, την προετοιμασία των φαγητών και την οργάνωση της κουζίνας, η βιωσιμότητα απέκτησε μια ιδιαίτερα πρακτική διάσταση: τη μείωση της σπατάλης τροφίμων μέσω του προσεκτικού υπολογισμού των ποσοτήτων και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης των υλικών.
Μια σημαντική δεξιότητα σε έναν τομέα όπου η σύνδεση της ποιοτικής εστίασης με την υπεύθυνη χρήση των διαθέσιμων πόρων αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία.
Ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της εμπειρίας του Vladimir: η ανακάλυψη βιώσιμων πρακτικών μαγειρικής στο πλαίσιο ενός οργανισμού, του οποίου η δραστηριότητα συμβάλλει παράλληλα στην οικονομική και κοινωνική ευημερία μιας ορεινής κοινότητας.

Η αξία της μάθησης μέσα από την εμπειρία όσων εφαρμόζουν καθημερινά τις αρχές του βιώσιμου τουρισμού
Πέντε νέοι, τρεις προορισμοί, διαφορετικές δραστηριότητες και δεξιότητες.
Κάποιοι έμαθαν να επικοινωνούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση με τους επισκέπτες, άλλοι ανακάλυψαν την αξία της ομαδικής εργασίας, χρησιμοποίησαν ψηφιακά εργαλεία για την ανάδειξη των τοπικών παραδόσεων ή ανέπτυξαν τεχνικές για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων στην κουζίνα.
Πέρα, ωστόσο, από αυτές τις επιμέρους επαγγελματικές δεξιότητες, όλες οι εμπειρίες είχαν ένα εξίσου σημαντικό κοινό αποτέλεσμα: έδωσαν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να διαπιστώσουν πώς οι αρχές της βιωσιμότητας μπορούν να ενσωματωθούν στις καθημερινές πρακτικές μιας τουριστικής επιχείρησης.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η αξία του προγράμματος GreenHost: στη σύνδεση της κατάρτισης με οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό τομέα, δίνοντας τη δυνατότητα στους νέους να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους μέσα από την άμεση επαφή με διαφορετικά μοντέλα φιλοξενίας.
Για το AITR (Fondazione di Partecipazione Turismo Responsabile), εταίρο του έργου GreenHost, η συμμετοχή των οργανισμών Case Valdesi, Sassi Turchini και Valle dei Cavalieri αναδεικνύει επίσης τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι συμμετέχοντες φορείς στην ανταλλαγή καλών πρακτικών, τη μετάδοση γνώσεων και την υποστήριξη της νέας γενιάς στην πορεία της προς πιο υπεύθυνες μορφές τουρισμού.
Γιατί η οικοδόμηση ενός πιο υπεύθυνου τουριστικού τομέα προϋποθέτει επίσης τη μετάδοση γνώσεων, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την παροχή ουσιαστικών ευκαιριών στους νέους, ώστε να συμβάλουν ενεργά στην αλλαγή.





Σχόλια